Văn hóa

22 Tháng Bảy 2019

“Gắng học tốt để phục vụ đồng bào nhé!”

Thứ Tư 01/05/2019 | 14:24 GMT+7

VHO- Được trò chuyện cùng Tiến sĩ Trần Thanh Pôn tại nhà riêng ở đường Nguyễn Kiệm, quận Phú Nhuận (TP Hồ Chí Minh), khiến chúng tôi thêm cảm phục trước những việc làm, những đóng góp của ông trong sự nghiệp giáo dục và hết lòng giúp đỡ con em đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

Sinh năm 1940 từ vùng quê nghèo thuộc xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi (Bạc Liêu), thuở nhỏ TS Trần Thanh Pôn theo học tiểu học ở Trại Nhi đồng-Thiếu sinh quân vùng chiến khu U Minh (Cà Mau). Năm 1954, Thanh Pôn tập kết ra Bắc và học ở Trường học sinh miền Nam tại Hà Đông (Hà Nội). Những năm tháng học tập ở đây, chàng trai Khmer đã vinh dự được gặp Bác Hồ 3 lần.

Khắc sâu lời Bác

Nhớ lại những giờ phút lần đầu tiên được gặp Bác Hồ, trên khuôn mặt ông hiện rõ niềm vui sướng tự hào. Hôm ấy, khi Bác tới thăm trường, học sinh xếp thành 3 hàng đón Bác, chàng trai Thanh Pôn trong trang phục dân tộc Khmer được đứng ở hàng đầu tiên. “Bác đến bên cạnh vỗ vai tôi và hỏi: Cháu là người dân tộc Khmer phải không? Cháu gắng học tốt để sau này về phục vụ đồng bào nhé!”, ông kể.

 TS Trần Thanh Pôn giới thiệu cuốn sách Từ điển học sinh Khmer-Việt do ông là đồng tác giả biên soạn

Ghi nhớ lời Bác dặn, Thanh Pôn cố gắng học tập và thi đỗ Đại học Sư phạm Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học, ông giảng dạy ở một số nơi trong đó có Đại học Sư phạm Việt Bắc. Năm 1970, Thanh Pôn làm nghiên cứu sinh ở Liên Xô với đề tài về Giáo dục học dân tộc và trở về với học vị Tiến sĩ. Từ đó đến khi về nghỉ chế độ, ngoài làm công tác quản lý như Trưởng phòng Giáo dục dân tộc của Văn phòng II (Bộ Giáo dục) tại TP Hồ Chí Minh; Trưởng ban Nghiên cứu Giáo dục dân tộc (Viện Nghiên cứu Giáo dục và Đào tạo phía Nam); Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc TP Hồ Chí Minh…, TS Thanh Pôn còn công bố gần 100 công trình liên quan đến quản lý giáo dục; giáo dục DTTS mà tiêu biểu là dân tộc Khmer.

Điều làm ông trăn trở nhất là làm sao để giúp con em dân tộc mình có thể tiếp cận với kiến thức dễ dàng hơn khi sách vở, tài liệu đều là sách đơn ngữ, không có tiếng Khmer. TS Thanh Pôn quyết định dành thời gian và công sức biên soạn bộ sách song ngữ Việt-Khmer đầu tiên cho các em. Thời gian đầu, ông mò mẫm dịch từ ngôn ngữ Khmer sang tiếng Việt, sau đó chọn ra những từ vựng thông dụng cho học sinh hệ phổ thông. Ông còn về các vùng quê người Khmer sinh sống, gặp gỡ nhiều giáo viên, nhà sư… để tìm hiểu thêm về các từ ngữ thông dụng, những từ gốc Khmer, những từ Việt – Khmer. Đến tháng 10.1979, 4 bộ sách song ngữ dùng cho học sinh Khmer phổ thông do ông biên tập đã hoàn thành. Đây là bộ sách đầu tiên song ngữ Việt-Khmer và được Bộ GD&ĐT khen thưởng. Để giúp học sinh Khmer hiểu thêm về văn hoá dân tộc mình, ông còn sưu tầm, biên soạn và xuất bản cuốn sách ca dao, tục ngữ, hò vè, phong tục tập quán người Khmer. Nhờ những bộ sách ấy mà học sinh Khmer ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long học được tiếng Việt dễ dàng hơn và bạn đọc hiểu sâu thêm nền văn hoá dân gian Khmer Nam Bộ…

Xuất phát từ tấm lòng

Là người dân tộc thiểu số, luôn nghiên cứu về giáo dục dân tộc, TS Thanh Pôn có nhiều cơ hội đến với bà con DTTS ở vùng sâu, vùng xa. Ông nhận thấy cuộc sống của đồng bào DTTS khó khăn. Nhiều em học sinh còn thiếu điều kiện học hành. Sau những chuyến đi thực tế, ông thường ghi chép cẩn thận những địa điểm và điều kiện ăn học của học sinh dân tộc. Trở về TP Hồ Chí Minh, ông thường vận động doanh nghiệp, cơ quan đoàn thể tài trợ, giúp đỡ. Chính những việc làm nghĩa tình đó mà nhiều trường học ở vùng sâu, vùng xa như Bảy Núi (An Giang), Thạnh Trị (Bạc Liêu)… đã có thêm nhiều phòng học mới, các em có thêm sách vở để học tập. Ngoài ra, ông cũng vận động xây được nhiều nhà đại đoàn kết tặng gia đình nghèo ở các tỉnh Đồng Tháp, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng…

TS Thanh Pôn chia sẻ: “Thời của tôi, con em dân tộc ít được đi học, cán bộ là người dân tộc rất ít, tôi muốn con em mình đổi đời, đi lên nhờ con chữ”. Không dừng lại ở những việc làm đó, ông còn trực tiếp tham gia giảng dạy, giúp đỡ học sinh, sinh viên người dân tộc Khmer ở các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Ngoài ra, TS Thanh Pôn còn đứng ra thành lập Trung tâm Hỗ trợ phát triển dân tộc và nhân học Việt Nam - một địa chỉ kết nối lực lượng trí thức người dân tộc với những người tâm huyết có tấm lòng từ thiện, trợ cấp học bổng cho học sinh, sinh viên nghèo, quyên góp hiện vật để giúp đỡ đồng bào DTTS nghèo ở vùng sâu, vùng xa…

Tuy đã ở tuổi xế chiều, độ tuổi đáng ra được nghỉ ngơi an nhàn nhưng TS Thanh Pôn vẫn tâm huyết với con em đồng bào DTTS. Ông còn tâm nguyện muốn xây dựng thêm nhiều phòng học, lớp học miễn phí cho học sinh dân tộc Khmer. Công việc âm thầm, lặng lẽ ấy đã mang lại kết quả không nhỏ cho sự phát triển của ngành Giáo dục dân tộc nói chung và của đồng bào dân tộc Khmer nói riêng. Với ông, những công việc đó là làm theo lời dạy của Bác cách đây hơn nửa thế kỷ. 

 BẰNG GIANG

Print

Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký đăng nhận xét.

Thời tiết

33oC

Độ ẩm: 67%

Tốc độ gió: 9 km/hkm/h

Cập nhật lúc 12:00:00
ngày 2019-07-22

Danh mục theo ngày

«Tháng Bảy 2019»
T2T3T4T5T6T7CN
24
25
26
27
28
29
30
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
1617
18
19
20
21
22
232425262728
2930311234

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: LƯƠNG TRUNG HIẾU
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2019 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top